Η Ελλάδα στο φακό: Όταν η οδήγηση γίνεται αφήγηση μέσα από το φως και το τοπίο
Το ελληνικό καλοκαίρι, το ταξίδι, οι δρόμοι και η ποικιλομορφία του τοπίου προσφέρουν εικόνες που αφηγούνται ιστορίες.
Μπορεί να ακούγεται «κλισέ», αλλά ζούμε σε μια από τις ομορφότερες χώρες του κόσμου. Μια τεράστια ακτογραμμή χαρίζει στην Ελλάδα ένα μεγάλο αριθμό πανέμορφων παραλιών, ενώ τα νησιά μας συμπληρώνουν την εικόνα που ταξιδεύει πολλές φορές σε όλο τον κόσμο με γραφικές εικόνες όπως της Σαντορίνης, της Ρόδου, της Μυκόνου, αλλά και γενικά των νησιών του βόρειου Αιγαίου, των Κυκλάδων αλλά και των καταπράσινων νησιών του Ιονίου. Σε αυτά προσθέστε και τα δύο μεγαλύτερα νησιά, Κρήτη και Εύβοια, και ήδη η λίστα που έχει δημιουργηθεί είναι τεράστια.
Η Ελλάδα όμως δεν είναι μόνο οι θάλασσες και οι παραλίες, καθώς υπάρχουν υπέροχα βουνά να επισκεφτείς, όπως ο Όλυμπος, το βουνό των 12 Θεών της αρχαιότητας, η Πίνδος, η κεντρική ραχοκοκαλιά της Ελλάδας, ή ο Ταΰγετος, η υψηλότερη οροσειρά της Πελοποννήσου. Στα παραπάνω, δίπλα στα πανέμορφα δάση και τις εντυπωσιακές βουνοκορφές, εάν προσθέσετε γραφικά χωριά όπως το Ζαγόρι, η περήφανη και ανυπότακτη Μάνη, ή τα γραφικά χωριά της ορεινής Αρκαδίας όπως η Δημητσάνα και η Στεμνίτσα, έχετε την πλήρη εικόνα.
Και όμως, δεν είναι μόνο οι ενδιαφέρουσες τοποθεσίες και οι πανέμορφες εικόνες που κάνουν την Ελλάδα τόσο μοναδική. Αυτό που την ξεχωρίζει είναι η συνεχής εναλλαγή, η ποικιλομορφία του τοπίου και το φως της, το οποίο συνθέτει ένα ζωντανό σκηνικό για τον φωτογραφικό φακό. Το περίφημο ελληνικό φως, σκληρό και δυνατό το μεσημέρι, μαλακώνει προς το απόγευμα, προσφέροντας «χρυσές ώρες» ιδανικές για λήψεις με πλούσια χρώματα, μεγάλες δυναμικές περιοχές και μαλακές σκιές. Οι αντανακλάσεις στη θάλασσα, οι φυσικές γραμμές των βουνών, τα έντονα κοντράστ και οι διαβαθμίσεις του ουρανού συνθέτουν το απόλυτο φωτογραφικό κάδρο.
Η οδήγηση στην Ελλάδα είναι αφηγηματική εμπειρία από μόνη της. Η συνεχής εναλλαγή σκηνικών, με τη θάλασσα να διαδέχεται το βουνό μέσα σε λίγα χιλιόμετρα, δημιουργεί ένα οδοιπορικό γεμάτο ιστορίες. Ο φωτογράφος καλείται να δουλέψει γρήγορα, πολλές φορές μέσα από το κινούμενο όχημα, αξιοποιώντας γρήγορες ταχύτητες κλείστρου για να «παγώσει» την κίνηση ή χαμηλά ISO για να διατηρήσει την καθαρότητα της εικόνας. Τα φίλτρα γίνονται απαραίτητα για να μειώσουν τις αντανακλάσεις και να ενισχύσουν τα χρώματα του ουρανού και της θάλασσας, ενώ η επιλογή ευρυγώνιων φακών επιτρέπει να χωρέσουν στο κάδρο οι συνεχείς εναλλαγές του τοπίου.
Η ίδια εναλλαγή εικόνων συνεχίζεται και στην ορεινή Ελλάδα, με το τοπίο να μεταμορφώνεται σε κάθε πέρασμα πίσω από ένα βουνό. Είναι αυτή η ζωντανή κινηματογραφική ροή που δίνει στον οδηγό-φωτογράφο την αίσθηση ότι ζει ένα διαρκές ταξιδιωτικό αφήγημα, το οποίο αποτυπώνεται καρέ-καρέ στον αισθητήρα της κάμερας.
Μπορεί λοιπόν το κλισέ ότι «ζούμε στην ομορφότερη χώρα του κόσμου» να μοιάζει λόγια βγαλμένα από φανατικό τοπικιστή, αλλά εάν κάποιος ταξιδέψει στην Ελλάδα —ειδικά εάν το αυτοκίνητο ή η μοτοσυκλέτα του μπορεί να κινηθεί και εκτός δρόμου— θα ανακαλύψει αυτό που κάνει την Ελλάδα μοναδική: μια χώρα που δεν φωτογραφίζεται, αλλά διηγείται ιστορίες μέσα από κάθε διαδρομή, μέσα από κάθε αλλαγή φωτός, μέσα από κάθε νέα στροφή.
Βασίλης Κωστάκος
Ο Βασίλης Κωστάκος είναι freelance φωτογράφος και δημοσιογράφος με εμπειρία άνω των 35 ετών. Έχει συνεργαστεί με σημαντικά περιοδικά και διαδικτυακά μέσα στον χώρο του αυτοκινήτου και της μοτοσυκλέτας, καταγράφοντας μέσα από τον φακό του όχι μόνο τα οχήματα, αλλά κυρίως τα ταξίδια, τις διαδρομές και τα τοπία που τα συνοδεύουν. Όταν δεν φωτογραφίζει, θα τον βρείτε είτε πάνω σε μια μοτοσυκλέτα είτε πίσω από ένα τιμόνι, αναζητώντας πάντα την επόμενη εικόνα που θα αφηγηθεί μια ακόμα ιστορία.